Masterclass - Sturen op leven

"Drie jaar reisde ik kriskras door Nederland – van bloeiend burgerinitiatief naar opzienbarend kunstproject, van grensverleggende onderwijsvorm naar innovatief overheidsprogramma. Overal zag ik bevlogen mensen die vooruitgang boekten én een systeem dat hen klein hield. Wat was hier aan de hand?"

– Suzanne Potjer, De polder is dood. Leve de polder! (2025)

Of het nu gaat om kansengelijkheid, klimaatadaptatie of de zorg, we barsten van de complexe opgaven die om beweging vragen. Toch komen we maar lastig vooruit. Onze reflex is beheersing: nog een plan, nog een structuur, nog een tafel waar iedereen aanschuift. Maar hoe strakker we sturen, hoe minder er beweegt.

Suzanne Potjer schreef onlangs De polder is dood. Leve de polder!, een boek over waarom we vastlopen en hoe het anders kan. Als Chief Exploration Officer in opdracht van Agenda Stad (Ministerie van BZK) trok ze drie jaar door Nederland en volgde vernieuwende samenwerkingen in de praktijk. Haar conclusie: we hebben wel degelijk een repertoire om als overheid en samenleving effectief te werken aan verandering.

In deze masterclass, georganiseerd in samenwerking met de Buitencampus, deelt ze dat repertoire en neemt ze je een stap verder. Want wat als de transities van deze tijd ons iets vertellen over hoe we ons verhouden tot het leven zelf? Wat als we onze inspiratie voor organiseren niet langer uit de machine halen, maar uit de natuur? Waarin we minder inzetten op planning & control en meer werken mét leven, voor leven.

Wat je tijdens deze masterclass leert:

• Een vitale lens op je opgave – voorbij de reflex van beheersing. Je krijgt inzicht in waarom we, zelfs met goede bedoelingen, zo vastlopen op complexe vraagstukken. Je leert te kijken door een vitale lens: waarin we meer relationeel, flexibel en creatief met elkaar samenwerken.‍
• Een rijker samenwerkingsrepertoire – wat nieuwe samenwerking vraagt. Je krijgt inzicht in hoe vitaal samenwerken vorm krijgt in de praktijk en wat het vraagt van mensen en organisaties. Je proeft aan het vitaal samenwerken: niet alles met alles en iedereen met iedereen, maar verknopen, uitproberen en leren.
• Helderheid over je eigen positie – waar jouw invloed zit en waar ook niet. Je krijgt inzicht in wat jou drijft, waar jouw plek der moeite zit, en hoe je je samen met anderen verhoudt tot het systeem waar je deel van uitmaakt. Je leert betrokken te werken aan en op de randen van je invloedssfeer – waar je misschien niet alles voor elkaar krijgt, maar altijd wel iets.

In de ochtend nemen we je mee in deze andere manier van kijken, met goede voorbeelden, prikkelende ideeën en handzame modellen. In de middag gaan we naar de werkplaats: met diverse co-creatieve methoden en technieken vertaal je het naar je eigen vraagstuk, oefen en ontwerp je aan nieuwe samenwerking, samen met anderen. De hele dag werken we op en mét de Buitencampus, een natuurlijke omgeving die je laat zien en ervaren wat werken met leven betekent.

‘Er is geen grotere vreugde dan iets tot leven te brengen’ – naar Henri Bergson, L'énergie spirituelle (1919)

Je gaat naar huis met een exemplaar van De polder is dood. Leve de polder! en met concrete methoden en handvatten om er meteen mee aan de slag te gaan.

Voor wie:

• strategen
• programmamanagers
• opgavemanagers
• aanvoerders van samenwerkingsverbanden die voelen dat de gangbare aanpak knelt

Over de bijdragers:

Suzanne Potjer is bestuurskundige en auteur. Ze publiceerde onder meer Experimenteel Bestuur. Van mogelijke, naar haalbare, naar gangbare vernieuwing (2019) en recent De polder is dood. Leve de polder! Op verkenning door ons samenwerkingslandschap (2025). Als actie-onderzoeker werkt ze samen met beleidsmakers en anderen aan praktische vraagstukken rond samenwerken, experimenteren en leren in het publieke domein. Ze geeft regelmatig lezingen over deze thema's.

Alette Opperhuizen is gepromoveerd bestuurskundige en founder van een toekomst-campus: de Buitencampus. Na haar promotie ‘sturing op toekomstige risico’s’ en als onderzoeksleider van programma het ‘planetaire governance’ besloot ze een campus te ontwikkelen waar academische kennis verbonden kan worden aan actuele uitdagingen in de praktijk. De Buitencampus is een interdisciplinaire praktijkgericht opleidingsinstituut. Een plek waar we inzetten op werken, dwalen, begrijpen, voelen, ervaren, beleven en proberen en bovenal mensen en kennis met elkaar verbinden.