Wat is ethisch, wat is haalbaar? Koffie is niet zomaar een drankje.

De eerste herfsteditie van de Buitencampus Academy Night ging over veel meer dan koffie

Na een stage in Costa Rica kwamen twee Nijmeegse studenten in contact met een koffieboer zonder standaard plantage gericht op massaproductie. Deze man had koffieplanten in de jungle tussen allerlei andere planten, struiken en bomen staan. Terug in Nederland besloten de jongens de koffiebonen van deze specifieke boer te importeren, ergens te laten branden en propten hun studentenkamer vol met zakken om de koffie te verkopen in Nederland. Gewoon maar proberen, op de zaterdagmarkt. Nu een aantal jaar later staat TUKA Coffee roasters nog steeds iedere zaterdag op de markt met een eerlijk product voor natuur, boer en gebruiker.

TUKA kiest anders

Nick Distelbrink, co-founder van TUKA, vertelde tijdens de Buitencampus Academy Night dat het creëren van een eerlijk product nog niet zo simpel is. Ontstaan vanuit economische handelsdrift werd koffie een wereldproduct waar inmiddels wereldwijd meer vraag naar is dan productie. Ook hangt de prijs af van de beurs en drukt klimaatverandering zwaar op de oogst van boeren. Dit lijdt tot grootschalige boskap, monoculturen plantages, onderbetaling (of uitbuiting) van boeren, een enorme ecologische voetprint en de ontwikkeling van koffie tot luxeproduct.

TUKA kiest anders: ze werken alleen met boeren die aan agroforestry doen, oftewel in voedselbossen met hoge biodiversiteit aan planten (en ander leven). Daarnaast kennen ze alle boeren persoonlijk, organiseren ze zelf de logistiek, branden ze de koffie zelf en laten ze het lokaal verpakken waarna ze het persoonlijk afleveren bij klanten. Geen tussenhandelaren of andere onnodige stappen waardoor de keten van soms wel dertien schakels naar drie verkleint.

De keten omdraaien

TUKA wil de keten dus zoveel mogelijk omdraaien en werkt aan allerlei opties voor het vergroten van positieve (maatschappelijke, sociale en ecologische) impact: meer mensen laten genieten van écht duurzame koffie met hoge kwaliteit, vervlochten met plezier. Gedurende de avond werd duidelijk dat TUKA voor keuzes staat richting de toekomst want ze zijn nog niet 100% duurzaam en er zijn drempels die vergroting van de positieve impact in de weg staan. Aanwezigen werden daarom gevraagd om mee te denken: twaalf potentiële keuzes die TUKA daadwerkelijk kan maken, ieder met voor- en nadelen, een eigen kostenplaatje en moeite-indicatie want niet alles is even makkelijk te realiseren.

In groepjes werd hevig gedebatteerd en overwegingen gemaakt om de footprint te verkleinen, de boeren meer te belonen, het systeem te versterken of sociale impact te stimuleren. Opties zoals een gasloze branderij, verscheping per zeilschip, hogere salarissen of eigenaarschap voor boeren, CO2 compensatie via bosaanplant, investeren in agroforestry of juist in marketing en sales kwamen voorbij. Na een korte pitch van ieder groepje had Nick genoeg ideeën om weer terug te keren en zal eenieder nu nog bewuster van zijn of haar kopje koffie genieten.